Mục lục
1. Nghị định 207/2026/NĐ-CP là gì, vì sao gia chủ nên quan tâm?
2. Quy định mới: Nhà bao nhiêu tầng thì cần thuê đơn vị thiết kế chuyên nghiệp?
3. Khi xây nhà, gia chủ có những trách nhiệm gì?
4. Vật liệu, thiết bị đưa vào công trình phải đáp ứng điều gì?
5. Những sai lầm gia chủ dễ mắc phải
6. FAQ - Câu hỏi thường gặp
Nếu anh chị đang lên kế hoạch xây nhà trong năm 2026, có một văn bản pháp lý mới rất quan trọng không nên bỏ qua: Nghị định 207/2026/NĐ-CP, quy định chi tiết việc quản lý chất lượng, thi công và bảo trì công trình xây dựng, chính thức áp dụng từ ngày 01/7/2026.
Nói đơn giản, nghị định này trả lời cho những câu hỏi mà gia chủ nào cũng từng băn khoăn: Nhà mình có cần thuê kiến trúc sư thiết kế không, hay tự vẽ cũng được? Ai chịu trách nhiệm nếu công trình lân cận bị ảnh hưởng trong lúc thi công? Vật liệu đưa vào nhà mình có cần giấy tờ chứng minh chất lượng không?
Trong bài viết này, Tổ Ong sẽ "dịch" những quy định pháp lý này sang ngôn ngữ dễ hiểu, giúp anh chị nắm rõ trước khi bắt tay vào xây nhà.
1. Nghị định 207/2026/NĐ-CP là gì, vì sao gia chủ nên quan tâm?
Đây là văn bản hướng dẫn chi tiết Luật Xây dựng 2025, ban hành ngày 15/6/2026 và có hiệu lực từ 01/7/2026. Nghị định quy định cụ thể cách quản lý một công trình từ lúc khởi công, trong suốt quá trình thi công, cho đến khi bàn giao, bảo hành và bảo trì sau này.
Với nhà ở riêng lẻ – đối tượng phổ biến nhất mà Tổ Ong đồng hành – nghị định dành riêng một điều khoản (Điều 10) quy định rõ ai được tự làm, ai phải thuê chuyên môn, và gia chủ cần làm gì để công trình của mình an toàn, hợp pháp ngay từ đầu.
2. Quy định mới: Nhà bao nhiêu tầng thì cần thuê đơn vị thiết kế chuyên nghiệp?
Đây là phần được nhiều gia chủ quan tâm nhất. Nghị định chia nhà ở riêng lẻ thành 3 nhóm theo quy mô, mỗi nhóm có yêu cầu khác nhau về việc ai được phép thiết kế:
Nhóm 1 – Nhà nhỏ, đơn giản: Dưới 3 tầng, không có hầm, diện tích sàn dưới 250m², cao dưới 12m. → Gia chủ được tự thiết kế nếu muốn, không bắt buộc thuê đơn vị chuyên môn.
Nhóm 2 – Nhà phố thông thường: Dưới 7 tầng, hoặc có 1 tầng hầm. → Bắt buộc phải do tổ chức/cá nhân có chuyên môn, kinh nghiệm thực hiện thiết kế. Tự vẽ nhà ở nhóm này là không đúng quy định.
Nhóm 3 – Nhà cao tầng, nhiều hầm: Từ 7 tầng trở lên, hoặc có 2 tầng hầm trở lên. → Ngoài việc phải có đơn vị chuyên môn thiết kế, hồ sơ còn phải đáp ứng đầy đủ quy chuẩn về phòng cháy chữa cháy – đây là yêu cầu thường bị bỏ sót khiến hồ sơ bị trả lại hoặc chậm tiến độ.
Mẹo nhỏ: Dù nhà thuộc Nhóm 1 được phép tự thiết kế, Tổ Ong vẫn khuyến khích gia chủ làm việc với đơn vị thiết kế chuyên nghiệp ngay từ đầu – vừa tối ưu công năng, vừa tránh phát sinh chi phí sửa chữa về sau.
3. Khi xây nhà, gia chủ có những trách nhiệm gì?
Nhiều người nghĩ giao nhà thầu là xong, nhưng theo nghị định mới, gia chủ (chủ sở hữu nhà ở) vẫn có một số trách nhiệm trực tiếp:
- Lắp biển báo công trình tại cổng ra vào công trường, ghi rõ tên, địa chỉ, số điện thoại liên hệ – để hàng xóm và cơ quan chức năng dễ dàng liên hệ khi cần.
- Chịu trách nhiệm về an toàn cho nhà mình, công trình liền kề và môi trường xung quanh trong suốt thời gian thi công.
- Được khuyến khích tổ chức giám sát thi công và lưu trữ hồ sơ công trình – đặc biệt quan trọng nếu sau này cần làm giấy chứng nhận hoàn công hoặc xử lý tranh chấp với nhà bên cạnh.
Nếu sau này muốn chuyển đổi công năng (ví dụ: cải tạo nhà ở thành kết hợp kinh doanh), việc thiết kế và thi công lại phải tuân theo quy chuẩn phù hợp với công năng mới, không thể tự ý sửa. Nói cách khác, chọn đúng đơn vị thi công uy tín ngay từ đầu không chỉ giúp nhà đẹp, mà còn giúp gia chủ "nhẹ gánh" trách nhiệm pháp lý trong suốt quá trình xây dựng.
4. Vật liệu, thiết bị đưa vào công trình phải đáp ứng điều gì?
Đây là phần ít gia chủ để ý nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền và an toàn của căn nhà. Theo quy định mới:
- Vật liệu, sản phẩm, cấu kiện, thiết bị trước khi đưa vào công trình phải được nghiệm thu – có nghĩa kiểm tra và xác nhận đạt chất lượng trước khi lắp đặt, không phải mua về là dùng ngay.
- Phải có đầy đủ hồ sơ chứng minh chất lượng: chứng nhận của nhà sản xuất, chứng từ xuất xứ (đặc biệt với hàng nhập khẩu), và giấy chứng nhận hợp quy đối với các loại vật liệu thuộc danh mục bắt buộc.
- Công trường thi công phải được rào chắn, có biển báo an toàn rõ ràng, vật tư phải sắp xếp gọn gàng theo đúng biện pháp thi công đã thống nhất.
Đây cũng chính là lý do khi làm việc với Tổ Ong, mọi vật liệu sử dụng cho công trình đều có hồ sơ chứng minh nguồn gốc – xuất xứ rõ ràng, giúp gia chủ an tâm về chất lượng lâu dài.
5. Những sai lầm gia chủ dễ mắc phải
- Tự thiết kế nhà từ 4 tầng trở lên hoặc có tầng hầm mà không qua đơn vị chuyên môn – vi phạm quy định và tiềm ẩn rủi ro kết cấu.
- Bỏ qua yêu cầu phòng cháy chữa cháy khi xây nhà từ 7 tầng hoặc có nhiều hầm, dẫn đến hồ sơ bị yêu cầu chỉnh sửa, kéo dài tiến độ.
- Không lắp biển báo công trình hoặc không có biện pháp an toàn cho nhà liền kề – dễ phát sinh tranh chấp với hàng xóm khi xảy ra sự cố.
- Sử dụng vật liệu không rõ nguồn gốc, không có chứng từ chất lượng – ảnh hưởng đến độ bền công trình và khó xử lý nếu xảy ra hư hỏng.
- Tự ý chuyển đổi công năng nhà ở (ví dụ làm thêm tầng, đổi công năng kinh doanh) mà không điều chỉnh thiết kế phù hợp.
6. FAQ – Câu hỏi thường gặp
6.1 Nhà tôi xây dưới 3 tầng, tôi có bắt buộc thuê thiết kế không?
- Không bắt buộc, nhưng nên cân nhắc thuê đơn vị chuyên môn để đảm bảo công năng và an toàn kết cấu lâu dài, tránh sửa chữa tốn kém sau này.
6.2 Nhà tôi có 1 tầng hầm, diện tích nhỏ, có được tự thiết kế không?
- Không. Theo quy định mới, nhà có tầng hầm (trừ trường hợp thuộc Nhóm 1 ở trên) bắt buộc phải do đơn vị có chuyên môn thiết kế.
6.3 Quy định này có ảnh hưởng đến nhà đang xây dở trước 1/7/2026 không?
- Nghị định có hiệu lực từ 01/7/2026; với công trình đang triển khai, gia chủ nên trao đổi trực tiếp với đơn vị thi công hoặc cơ quan quản lý xây dựng tại địa phương để được hướng dẫn cụ thể.
6.4 Ai chịu trách nhiệm nếu nhà thầu sử dụng vật liệu kém chất lượng?
- Nhà thầu cung ứng/sản xuất chịu trách nhiệm trước về chất lượng vật liệu mình cung cấp; việc nghiệm thu của chủ đầu tư không làm giảm trách nhiệm này của nhà thầu.
Quy định pháp lý có thể phức tạp, nhưng gia chủ không cần tự mình "giải mã" tất cả. Với kinh nghiệm thiết kế – thi công thực tế, Tổ Ong luôn cập nhật các quy định mới nhất để đảm bảo mỗi công trình vừa đẹp, vừa đúng chuẩn kỹ thuật, vừa an toàn pháp lý cho gia chủ ngay từ những bước đầu tiên.
Liên hệ Tổ Ong ngay hôm nay để được tư vấn miễn phí về thiết kế và thi công cho ngôi nhà mơ ước của bạn!
Hotline: 0902 841 866 - 0902 834 866
Website: https://xaydungtoong.com/
